Nresnani Basa Ibu

Saking tresnane marang basa ibu (basa negarane), Presiden Prancis Jacques Chirac kepeksa walk out, ninggalake Pertemuan Tingkat Tinggi Uni Eropa (UE). Soale, Ketua UICE (Federasi Pengusaha Eropa), Ernest Antoine Seilliere, pidhatone nganggo basa Inggris. Mangka Seilliere kuwi wong Prancis, kok milih pidhato ora nganggo basa ibune. Kuwi sing marahi Chirac ora sarujuk.

“Aku syok banget ngrungokake wong Prancis pidhato ing ngarepe dewan nganggo Basa Inggris,” kandhane Chirac mandhes.

Kabar saka Reuter/AFP sing uga dikutip koran nasional iku ngarani kuwi jalaran aksi WO kapisan sing ditindakake Chirac ing pertemuan UE. Mesthi bae sing ngestreni sidhang, sing uga klebu sawatara petinggi negara UE lan pengusaha (sudagar) gedhe, padha cingak. Sadurunge metu saka ruwangan Chirac wis sumela marang pidhatone Seilliere.

“Geneya Tuwan nggunakake Basa Inggris?” pitakone marang Seillere.

Sing ditakoni tumuli bae aweh wangsulan, “Aku nganggo basa Inggris amarga iki basa bisnis.”

Chirac pancen konsisten anggone ngajab supaya Basa Prancis digunakake kanggo kabeh organisasi. Ngrungu wangsulane Seillere kuwi dheweke gage ninggalake ruwang sidhang bebarengan karo menteri senior cacah loro.

“Prancis banget ngajeni basane dhewe. Mula kuwi, aku lan delegasi Prancis angur metu tinimbang ngrungokake pidhato kuwi.” Chirac nandhesake, “Jagad ing mbesuke ora migunakake basa siji utawa budaya siji. Basa Inggris wis ngrebut posisine basa Prancis minangka piranti komunikasi 25 anggota UE,” ujare.

Nresnani basane dhewe ora ateges nggethingi basa manca. Nresnani budayane dhewe uga ora perlu banjur nyepelekake budaya manca. Padha karo nresnani bangsa dhewe, sawutuhe, ora ateges banjur sengit marang bangsa liya (chauvinisme).

Chirac, minangka Presiden Prancis, tumindak kaya kasebut mau lugune mung aweh kawigaten lan pamrayoga amrih bangsane gedhe katresnane marang basane dhewe. Senajan Seilliere nganggep basa Inggris minangka basa bisnis, nanging Chirac tetep ngajab bangsane bisa nresnani basane dhewe lan migunakake basa Prancis ing kalodhangan apa bae ing ngarepe publik.

Kita ora bisa nyalahake Seilliere, nanging sikape Chirac kang konsisten nresnani basane dhewe, tumrap kita bangsa Indonesia (klebu Jawa lan dhaerah liyane) dadi tuladha becik lan prayoga.

Pangajab Basa Prancis dadi basa bebrayan donya, saora-orane ing Eropa, pancen ora ana alane anggere wae nyukupi syarat kabutuhane bangsa-bangsa Eropa, upamane dadi basa politik, bisnis, lan liya-liyane. Mengkono uga Basa Indonesia ora mokal bisa dadi basa ASEAN, upamane merga Basa Indonesia akeh mempere karo basa ing negara-negara ASEAN. Apa maneh Indonesia duwe daya tarik wisata. Bisa wae para wisatawan manca banjur padha kepengin sinau Basa Indonesia, utawa basa Jawa lan dhaerah liyane.

Nanging apa kita bisa konsisten kaya Chirac, Presidhen Prancis kuwi? Konsisten ngrungkebi Basa Indonesia dadi basa sing bisa digunakake ing ndalem caturan politik, sosial, budaya, ekonomi, lan teknologi sing basane baku –ora sedhela manut Inggris sedhela manut Landa, upamane.

Sing perlu dadi kawigaten maneh, Bangsa Indonesia iki duwe basa dhaerah akeh banget. Basa dhaerah kuwi perlu tansah dadi basa dhaerah, kanggo komunitas dhaerah kono, kanggo nyengkuyung lan lestarine kabudayan dhaerah kono dhewe. Dene basa dhaerah ora perlu dadi Basa Indonesia sing wis kadhung diakoni minangka basa nasional.

Amrih lestarine, basa dhaerah kudu diwulangake ing sekolahan-sekolahan awit wong tuwane bocah-bocah generasi saiki wis ora bisa dadi “guru alami” basa dhaerah maneh amarga basa dhaerah wis dudu “basa ibu”. Konyole maneh, Basa Indonesia baku uga wis klebon unsur-unsur basa dhaerah lan prokem, sarta istilah-istilah anyar liyane sing bisa ngrusak. Media elektronik lan cetak akeh nyumbang rusake basa nasional kuwi liwat caturan remaja, sinetron, lan acara remaja liyane. Iki nuduhake yen kita ora konsisten, ajeg ngudi amrih basa kita tetep eksis minangka basa sing bisa dienggo caturan tumrap samubarang kalir sing kumelip ing jagad iki.

Kita ora kudu gething, sengit, lan ngemohi basa manca yen basa manca kuwi piguna kanggo caturan upamane ing babagan budaya, bisnis, lan liya-liyane. Kita sinau Basa Inggris awit Basa Inggris dadi basa kapustakan donya lan jagad srawung. Kita nyinau Basa Jepang yen kita arep ngangsu kawruh ing Jepang sing teknologine dhuwur. Kita nyinau Basa Mandarin amarga klebu basa bisnis sing kawentar.

Sing ora kita sarujuki kuwi watake bangsa awak iki. Watak sing banjur diwarisi generasi sabanjure. Watak eleke yakuwi yen kita wis srawung karo basa lan budaya manca, kita banjur nyingkur basa lan budayane dhewe amarga nganggep budayane dhewe iki luwih asor lan budaya manca kuwi luwih unggul amarga “bebas”. Iki sing marahi bangsane dhewe ora gelem maju, merga yen wis srawung karo Landa banjur kumalanda. Luwih Landa tinimbang Landa-ne dhewe sing wis angejawa.

Kita kepengin kaya Chirac. Senajan negara Prancis wis maju banget minangka raseksa kulonan, dheweke tetep konsisten nresnani basane dhewe. Lan kuwi dibuktekake. Kita kudu tansah eling pitutur: yen kita kepengin ngajeni awak dhewe, aja dadi wong liya. Ya kuwi sing diarani kapribaden.

Ature: Anie Soemarno
JB 43/LX, 25 Juni-1 Juli 2006

2 Balasan ke Nresnani Basa Ibu

  1. Anggraeni mengatakan:

    Indonesia paling kudu niru nagara Jepang kang majibake wargane nagnggo basa Jepang. lan kabeh buku kudu nganggo basa Jepang. buku-buku kang basane udu Jepang, kudu di gawe neng basa Jepang dhisik banjur oleh disinau tanpa nggethingi basa manca. yen dipikir pancen bener, kepiye uwong iku arep gampang dhong yen buku sing diwaca iku basane ora dingerteni kanthi bener?beda karo Indonesia saiki, malah suwalike, arep nyinau matematika malah basane nganggo basa Inggris. susah anggone mahami, anggone dhong pelajaran kuwi. matematika kuwi kalebu pelajaran kang susah. malah saya digawe susah.kapan pinter? ngapunten yen kula lepat…….

  2. Bakhtiar mengatakan:

    Leres pak, kawruh basa dhaerah kedah dipundadosaken wulangan wajib ing sekolah2. Lha kula menika ingkang generasi enggal, sampun milai mboten tepang malih lho kaliyan basa jawi. Rencang2 kula sampun mboten migunaaken basa jawi ingkang prayoga. Umpami kula mboten usaha piyambak lan ajeg anggen kula pados informasi basa jawi, saged ugi basa jawi kula ical.
    Nuwun.

Tinggalkan Balasan

Isikan data di bawah atau klik salah satu ikon untuk log in:

Logo WordPress.com

You are commenting using your WordPress.com account. Logout / Ubah )

Gambar Twitter

You are commenting using your Twitter account. Logout / Ubah )

Foto Facebook

You are commenting using your Facebook account. Logout / Ubah )

Foto Google+

You are commenting using your Google+ account. Logout / Ubah )

Connecting to %s

%d blogger menyukai ini: