Lumpur Porong, Kudu Dimangerteni Dhisik

Ora ana sing ngira, sumembure lumpur ing areal penambangan Banjar Panji I duweke PT Lapindo Brantas ing Porong, Sidoarjo, bakal kedawa-dawa kaya saiki. Lumpur kang maune –wiwit 28 Mei 2006– mung ndledek cilik ing omahe salah siji pendhudhuk, saiki nyembur arupa lumpur panas kanthi volume semburan 126.000 m3 sedina.

Sranane Wong Nandur Pari

Yen disawang sagebyaran pari sing
wis kuning ing sawah iku katone mung sarupa. Nanging yen ditliti kanthi permati ana warna loro. Pari sing ubet lamene nengen diarani pari wadon utawa Sri Sedana. Dene pari sing ubet lamene ngiwa diarani pari lanang utawa Jaka Sedana.

Waler Sangker (3)

Mula banjur kandha, “He Pisaci upama aku bisa weruh bojomu aku ya saguh nggoleki lan nekakake mrene”.

Pisaci matur yen dheweke duwe lenga pranawa kang khasiate yen ditetesake ing mripat bisa weruh ing gaib lan yen ditetesake ing kuping bisa ngrungokake omongane bangsa lelembut.

Jamu Kanggo Nglancarake BAB

Sing dikarepake BAB yaiku “buang air besar” utawa bebuwang. Wong sing ora lancar anggone bebuwang jenenge bebelen, sembelit, utawa istilah kedokterane konstipasi.

Yen normal saben dina wong mesthi bebuwang kanthi lancar, sethithike sepisan. Nanging ana kalane anggone bebuwang ora lancar, angel banget. Anggone ndhodhok neng WC meh sak jam meksa ora bisa bebuwang.

Prabu Kalimantara

Uwong yen wis darbe samubarang tur rumangsa digdaya kerep-kerepe banjur takabur. Semono uga Prabu Kalimantara, ratu saka nagara Nusantara utawa Cempaka Kawedhar iki. Wujude buta, sekti mandraguna. Isih enom, gegayuhane ngrabi widadari lan nguwasani tribawana.

Bung Karno Dikunjara Merga Ngramal Indonesia Mardika

Bung Karno piyambak sejatine ora ngaku yen iku ramalan. Nanging ramalan apa nujum, Bung Karno ngetung, nganalisa, mungguh tan kena ora, sawijining dina Indonesia bakal uwal saka imperalis Walanda. Bung Karno ngendika ngono iku dhek taun 1929. Manut analisane Bung Karno, bakal kedadeyan perang gedhe sing diarani Perang Pasifik. Ing Samodra Pasifik, Lautan Teduh antarane benua Asia lan benua Amerika, samodra sing paling jembar, ing kana bakal kedadeyan perang gedhe antarane imperalis karo imperalis. Yen perang iku bener kelakon, ngendikane Bung Karno dhek taun 1929 kuwi, ing wektu kuwi Indonesia bakal mardika.

Dhagelan Abjad Kahanan Jaman

Yen ing pungkasan tulisan bab sejarahe Jawa ing JB No. 40 lan 41 kepungkur penulis wis ngaturake anane sawetara sastrawan/budayawan Jawa sing ada-ada ngruwat aksara Jawa, othak-athike penulis bab “abjad” aksara Jawa iki babarpisan ORA sumedya ngganti abjad aksara Jawa sing diarani sastra sarimbagan utawa carakan. Sepisan maneh: ORA!

Esthining Panembah

Kanggo nggayuh supaya wong urip bisa “muksa” kaya kang diaturake ana JB No. 40/Minggu I/Juni/2006, syarat mutlak kang kudu dilakoni yaiku kudu cedhak karo Gusti Kang Murbeng Dumadi. Jalaran “muksa” iku tegese bisa mbalekake barang-barang silihan saka Gusti, utawa yen wong Islam ngarani marang Allah SWT.

Jim Mangggala Arya Dhandhun Wacana

Ana ing crita-crita pedhalangan –kejaba ing lakon Babad Wanamarta– jenenge paraga wayang siji iki arang-arang banget kepurungu, beda karo jeneng-jenenge para Pandhawa lan Kurawa. Pancen dudu paraga lumrah, karuan iki sawijining tokoh manggalaning para jim kang urip ing kraton kajiman ing alas gung liwang-liwung, Alas Mrentani utawa Mertani alias Alas Wanamarta.

Dadi Tamu Sing Nyenengake

Tumrape wong Jawa, kedhayohan kuwi padha karo nampa rejeki. Mula yen ana tamu ora tau nglirwakake gupuh, lungguh lan suguh. Sapa wae yen kedhayohan mesthi gupuh olehe mbagekake tamune, ngaturi lenggah, terus gawe wedang kanggo suguhan.

Kembang Rosela Njaga Metabolisme Awak

Tanduran iki asale saka manca nanging wis urip ing Indonesia wiwit jaman penjajahan biyen. Merga kembange apik, mula ditandur ing latar kanggo pasren. Wite cendhek wernane abang tuwa, godhonge lancip cawang telu, ana sing pinggire ringgik-ringgik ana sing alus. Kembange wernane abang, kaya woh, tengahe ana isine. Sejatine iki kelopak bunga. Iya kelopak bunga iki sing nduweni kasiyat njaga kasarasan lan metabolisme awak.

Waler Sangker (2)

KALA DITE

Kala Dite yaiku dina Dite kang lumrahe diarani dina Ahad miturut penanggalan Jawa lan yen miturut penanggalan Masehi diarani dina Minggu. Kala Dite kalebu dina kang perlu disingkiri, awit nalika iku lagi jaya-jayane Kala Sengkala lan Kala Singha. Tembung Singha iku sabenere jejuluke Bathara Kala. Nalika Kala Dite wong ing dalem kahanan mutawatiri, luwih-luwih wong kang lair wektu julung, awit nalika iku Bathara Kala lagi nggoleki manungsa kang dadi mangsane.

Waler Sangker (1)

Miturut Kamus Kawi-Jawa dening CF Winter Sr lan R. Ng Ranggawarsita babaran Gadjah Mada University Press 1988, tembung “waler” iku tegese: palang, tampar, utawa tali, dene “sangker” tegese adhang, palang, ila-ila.

Ana Naga Mabur ing Langit

Nalika dumadi lindhu gedhe dina Setu Wage kepungkur wong-wong sing padha ngenut lan nyinaoni kultur Jawa racake slamet. Ora mung ing bab fisik nanging uga merga batine pasrah lan tentrem. Lan diweruhi tengara gaib sing jumedhul sadurunge ana lindhu.

Asmaradana: Nggegulang Putra

Kasmaran amerdi siwi,

Siwi pinangka amanah,

Amanahipun Hyang Manon,

Kang kedah den gulawenthah,

Mrih yuwana uripira,

Tansah manggiha rahayu,

Wiwit wonten guwa garba.

Manumayasa Cikal-bakale Pandhawa lan Kurawa

Ana sawatara versi crita bab sapa leluhure Pandhawa lan Kurawa. Ana sing ngandharake yen iku Bharata, putrane Prabu Duswanta lan Dewi Sakhuntala. Mula, Pandhawa lan Kurawa uga sinebut darah Bharata. Crita liya nyebutake yen kang nurunake iku Bambang Bremani, putrane Bathara Brama kang dhaup karo Dewi Srihunon, putrane Bathara Wisnu. Bremani banjur peputra Bambang Parikenan lan Parikenan peputra Manumayasa. Manumayasa iku satriya linuwih, kinasihan ing Bathara Guru.

Prajurit Jogokariyo Kraton Yogya

Prajurit Jogokariyo dipandhegani dening priyagung kang pangkate Kaptein, dene pangkat kalenggahane Tumenggung. Umpamane: Bupati Anom Prajurit Wedono Jogokariyo asmane Raden Tumenggung Jayaningrat. Daleme ing Pugeran.

Serat Nitiprana Piwulang Budi Luhur

Serat Nitiprana anggitane R. Ng. Yasadipura (1729-1803), mujudake salah sijine serat piwulang tumrap para mudha tumuju marang budi kang luhur. Karya sastra iki mung cendhak wae, yaiku mung sak pupuh (Dhandhanggula), dumadi saka 48 pada. Saka babon asline kang tinulis mawa aksara Jawa, dening Departemen Pendidikan dan Kebudayaan, ing taun 1979, kawetokake edisi aksara Latine kang transliterasine ditindakake dening Kamajaya.